Istanbul is de grootste stad van Turkije en is eeuwenlang de hoofdstad van het land geweest, maar die functie verloor de stad in 1923 aan Ankara. Wel is Istanbul nog op veel vlakken de belangrijkste stad van het land. Zo voetballen de drie grootste voetbalclubs van het land in Istanbul en staat bijna het gehele historische centrum van de stad op de werelderfgoedlijst van de UNESCO. Daar horen zowel de grote moskeeën als de resten van het Byzantijnse Istanbul bij. De stad die nu bekend staat onder de naam Istanbul is groot geworden onder de naam Byzantium en is een van de bekendste en belangrijkste steden ter wereld geweest onder de naam Constantinopel. Hoe dat precies is verlopen lees je op de pagina over de geschiedenis van Istanbul.
Tegenwoordig is Istanbul een van de grootste steden ter wereld. Met bijna zestien miljoen inwoners is het bovendien de grootste stad van Europa, groter dan Moskou en ruim anderhalf keer zo groot als Londen. Al is dat natuurlijk slechts gedeeltelijk waar, omdat de stad voor een deel in Azië ligt.
Istanbul voor beginners
Europa/Azië
Istanbul is waarschijnlijk de enige stad ter wereld waar je het ene moment in Europa bent en het andere in Azië. Het enige wat je hiervoor moet doen is de Bosphorus oversteken. Dat kan met de metro door de Marmaraytunnel, met de auto door de Eurasiatunnel, over één van de drie bruggen of met een veerdienst. Het leukste is natuurlijk om de ferry naar de andere zijde van de Bosphorus te nemen; welke tochten er zijn lees je op de pagina met de boot over de Bosphorus. Welke lijnen er varen en hoe je betaalt lees je op de pagina over vervoer naar en in Istanbul.
Je zou denken dat van deze tweedeling niet heel veel merkbaar zou zijn, maar niets is minder waar. Zo gauw je voet zet in het Aziatische deel van de stad merk je dat het er veel relaxter is, minder gehaast en zeker minder druk. Dat geldt natuurlijk niet voor alle delen van de stad, maar het verschil is er wel.
De meeste bezienswaardigheden zijn in het Europese deel van de stad te vinden, dus dat verklaart de toeristen en de drukte in dit deel. Een ander groot verschil tussen het Aziatische en het Europese deel is dat er in Aziatisch Istanbul behoorlijk wat parken te vinden zijn.
Istanbul in één dag
Heb je slechts één dag in Istanbul en wil je zoveel mogelijk uit je dag halen; neem dan eens een kijkje op in12uur.nl. Op deze website delen we ervaringen van onze dag in Istanbul. Natuurlijk is een dag veel te kort om alles van de stad te zien en te bezoeken, maar een groot deel van de highlights in de stad is goed te doen op een dag. Heb je langer, kijk dan bij Istanbul bezoeken voor de wijken, de markten en het eten, en bij de musea van Istanbul. Gebruik onze ervaringen in Istanbul om je eigen dagen in de stad samen te stellen. Via een duidelijke tijdlijn en een groot aantal foto’s hebben we geprobeerd om een goed beeld van de stad weer te geven.
Bosphorus
De Bosphorus is een zeestraat die Zwarte Zee en de Zee van Marmara met elkaar verbindt en de stad Istanbul in tweeën splitst. Het is ook de fysieke scheiding tussen het Aziatische en het Europese deel van Turkije. De Bosphorus heeft een totale lengte van 31 kilometer. Op het smalste punt, tussen Kandilli en Aşiyan, is de zeestraat 700 meter breed; op het breedste punt ruim drie kilometer. Gemiddeld is het water 65 meter diep, met 110 meter als diepste punt.
De Bosporus is een van de belangrijkste en voornaamste redenen dat Istanbul in de loop van de eeuwen is uitgegroeid tot een van de grootste en belangrijkste steden ter wereld. Al in de oudheid was Istanbul of Byzantium, zoals de stad toen heette, een belangrijke stad. Indertijd was de stad een van de belangrijkste handelscentra ter wereld die letterlijk de brug vormde tussen twee continenten.
Tot de jaren zeventig van de vorige eeuw kon je de zeestraat alleen oversteken met een veerboot. Tegenwoordig zijn er drie bruggen en een metrotunnel. Dit heeft ervoor gezorgd dat de twee oevers van de Bosphorus letterlijk en figuurlijk dichter bij elkaar zijn gekomen.
De Bosphorus is een van de drukste zeestraten ter wereld. Op heldere dagen kun je met gemak twintig schepen in je gezichtsveld zien varen. Dit zijn voor een groot deel schepen op weg naar de Russische en Oekraïense havens aan de Zwarte Zee, waarvoor de Bosphorus de enige verbinding met de wereldzeeën is. Om deze vaarroute te ontlasten liggen er al jaren plannen voor het Istanbulkanaal, een kunstmatige waterweg van ongeveer vijfenveertig kilometer door het Europese deel van de stad. Het project is nooit geannuleerd, maar er is tot nu toe geen meter gegraven en er ligt geen opleverdatum.
Gouden hoorn
De Gouden Hoorn vormt de natuurlijke scheiding tussen de oude binnenstad van Istanbul en de wijk ‘Galata’. De Gouden Hoorn diende in vroeger dagen als natuurlijke haven. Deze natuurlijke haven werd ten tijde van het Byzantijnse Rijk beschermd door een grote ketting die de haven beschermde tegen aanvallen. In de zestiende eeuw werd door Leonardo da Vinci een brug ontworpen over de Gouden Hoorn. Deze brug is jammer genoeg nooit gebouwd. Wel werd in de eerste helft van de negentiende eeuw de ‘Galatabrug’ gebouwd. Op deze brug zijn tot op de dag van vandaag vissers te vinden die hun vissen uit de Gouden Hoorn halen. Rondom deze brug zijn er veel tentjes te vinden waar je heerlijk gebakken vissen kunt eten.
Vroeger werd de Gouden Hoorn gebruikt om chemisch afval in te lozen en waren de vissen die er gevangen werden niet geschikt voor consumptie. Gelukkig is dat de laatste jaren niet meer zo. Naast de ‘Galatabrug’ zijn er nog twee andere bruggen over de Gouden Hoorn gebouwd. Eén voor de metro en voetgangers en één voor het gemotoriseerde verkeer.
Katten
Een opvallend fenomeen in Istanbul zijn de katten die je daadwerkelijk overal tegenkomt. Dit is op zich natuurlijk niet zo vreemd, want iedereen heeft in een grote stad wel een paar zwerfkatten zien rondlopen. Het bijzondere van Istanbul is dat de katten geadopteerd zijn door de inwoners van de stad. Overal zie je bakjes met eten staan en de beesten liggen echt overal te slapen. Het is een van die dingen waar niemand je op voorbereidt; op de pagina handig om te weten staan er meer. We hebben ze zien liggen in winkels tussen de kleding op bankjes in restaurants en op marktkramen tussen de handelswaren. Normaal gesproken zouden de katten weggejaagd worden, maar hier worden ze getolereerd en krijgen ze als beloning een bakje met brokjes. In de wijk ‘Galata’ zie je de meeste katten rondlopen, maar ook in de buurt van de universiteit lopen er veel rond.
Voetbal
Istanbul is zonder twijfel de belangrijkste voetbalstad van Turkije. De drie grootste clubs van het land, Galatasaray, Besiktas en Fenerbahçe, hebben de afgelopen zestig jaar bijna alle landstitels onderling verdeeld. De enige echte uitzondering is Trabzonspor, dat er zeven won; Bursaspor werd in 2010 eenmalig kampioen. Er is behoorlijk wat wrijving tussen de verschillende clubs uit de stad. Het is dan ook niet verstandig om in een shirt van de ene club rond te lopen in de wijk van de andere club.
Het stadion van Galatasaray, dat tegenwoordig RAMS Park heet, is te vinden in de wijk ‘Seyrantepe’. Met bijna 54.000 zitplaatsen is het het grootste clubstadion van de stad. Groter is alleen het Atatürk Olympisch Stadion, dat ruim 76.000 bezoekers kwijt kan maar geen vaste bespeler heeft. Het stadion van Besiktas is te vinden in de wijk ‘Dolmabahçe’, niet ver van het ‘Dolmabahçe-paleis’ dat je terugvindt bij de bezienswaardigheden. Fenerbahçe werkt zijn thuiswedstrijden af in de wijk ‘Kadikoy’ in het Aziatische deel van de stad.
Op wedstrijddagen verzamelen de supporters van de club zich al vroeg in de buurt van het stadion om zo niets te missen van hun favoriete club.
De thuiswedstrijden van het Turkse nationale elftal worden in veel gevallen in één van deze stadions afgewerkt.
Opmerkingen?
We doen ons best om de informatie op www.istanbulvoorbeginners.nl zo accuraat, eerlijk en actueel mogelijk te houden. Toch kan het gebeuren dat er een foutje insluipt of er iets veranderd is wat we nog niet op deze site vermeld hebben. Opmerkingen kunnen verstuurd worden via het antwoordformulier.
Veelgestelde vragen over Istanbul
-
Ligt Istanbul in Europa of in Azië?
In allebei. De Bosphorus splitst de stad in tweeën en vormt tegelijk de grens tussen de twee continenten. De meeste bezienswaardigheden liggen in het Europese deel; het Aziatische deel is rustiger en groener.
-
Is Istanbul de hoofdstad van Turkije?
Nee. Istanbul is wel de grootste stad van het land en was eeuwenlang de hoofdstad, maar die functie ging in 1923 over naar Ankara.
-
Hoe groot is Istanbul?
In de provincie Istanbul wonen bijna 15,8 miljoen mensen. Daarmee is het de grootste stad van Europa, groter dan Moskou en ruim anderhalf keer zo groot als Londen.
-
Hoe steek je de Bosphorus over?
Met de metro door de Marmaraytunnel, met de auto door de Eurasiatunnel, over één van de drie bruggen of met de veerboot. Die laatste is verreweg het leukst en kost niet meer dan een metrorit.
-
Hoe lang en hoe diep is de Bosphorus?
De zeestraat is eenendertig kilometer lang. Op het smalste punt is hij zevenhonderd meter breed, op het breedste ruim drie kilometer. Gemiddeld is het water vijfenzestig meter diep, met honderdtien meter als diepste punt.
-
Waarom lopen er zoveel katten rond in Istanbul?
Omdat de inwoners ze feitelijk gezamenlijk hebben geadopteerd. Overal staan bakjes met eten en de dieren liggen in winkels, restaurants en op marktkramen te slapen zonder dat iemand ze wegjaagt.
-
Welke voetbalclubs spelen in Istanbul?
Galatasaray, Besiktas en Fenerbahçe, de drie grootste clubs van Turkije. Zij hebben de afgelopen zestig jaar bijna alle landstitels verdeeld; de enige echte uitzondering is Trabzonspor. Loop niet in het shirt van de ene club door de wijk van de andere.
-
Hoeveel dagen heb je nodig voor Istanbul?
Drie tot vier dagen geeft een goede indruk: één dag voor Sultanahmet, één voor de bazaars en Galata en één voor de Bosphorus en de Aziatische kant. Alles zien lukt ook in een week niet.