Voordat je naar Istanbul vertrekt, is het goed om wat dingen te controleren, zodat je achteraf niet voor onverwachte verrassingen komt te staan. Op deze pagina hebben we informatie verzameld die je reis naar Istanbul kan vereenvoudigen en soms ook tijd kan besparen. Over het reizen zelf lees je meer bij het vervoer naar en in Istanbul, en over de maand die je het beste kunt kiezen bij het weer en de beste reistijd. Lees de pagina door en hou het in je achterhoofd, maar laat je stedentrip er niet door bepalen, want er is natuurlijk niets zo leuk als je eigen koers varen en op eigen houtje de stad ontdekken.
We hebben geprobeerd de informatie op deze pagina zo accuraat mogelijk weer te geven. Mochten er toch onwaarheden of foutjes in geslopen zijn, dan horen we dat natuurlijk graag.
Handig om te weten
Douane en documenten
Voor een reis naar Istanbul heb je als Nederlander een geldig paspoort of identiteitskaart nodig. Let op de geldigheidseis, want die is anders dan je gewend bent: je document moet bij aankomst in Turkije nog minstens 150 dagen geldig zijn, en er moet ten minste één lege bladzijde in zitten. Een visum is niet nodig zolang je niet langer dan negentig dagen blijft. Blijf je langer, dan moet je vooraf contact opnemen met de Turkse ambassade. Reis je met kinderen die niet in je eigen paspoort staan, dan hebben zij een eigen document nodig. Het reisadvies van Buitenlandse Zaken staat voor Istanbul op geel, wat neerkomt op letten op je spullen en op de omgeving, niet op afraden.
Nagemaakte artikelen
Het is in Nederland verboden om nagemaakte artikelen in te voeren. Het gaat hierbij om kleding, schoenen, tassen, horloges, parfum, cd’s en dvd’s. Deze artikelen worden in grote hoeveelheden aangeboden in de verschillende winkels in Istanbul en op de bazaars. Er wordt hierop vrij streng gecontroleerd door de Nederlandse douane. Als je betrapt wordt ben je de goederen kwijt en moet je een boete betalen. Als particulier is het wel toegestaan om een enkele stuks voor eigen gebruik in te voeren. Zo mag je drie horloges, 250 ml parfum, 3 cd’s of dvd’s en drie stuks kleding mee terug nemen van je reis.
Elektriciteit
In Istanbul en de rest van Turkije vind je dezelfde stopcontacten die we in Nederland gewend zijn. Je kunt dus zonder problemen of extra reisstekkers gebruikmaken van het lichtnet.
Drinkwater
Het kraanwater in Istanbul is drinkbaar, maar over het algemeen wordt het drinken ervan afgeraden. De kans om hier ziek van te worden is klein, maar wel aanwezig. Daarnaast heeft het een sterke chloorsmaak en geur. Beter kun je water uit flessen drinken. Halve liter flesjes met water worden door heel de stad verkocht. Je moet er dan wel op letten dat de verpakking van de petfles nog niet is geopend anders kun je er zeker van zijn dat je er ziek van wordt.
Het water uit de kraan is overigens wel geschikt om je tanden mee te poetsen en koffie of thee van te zetten.
Alcohol
Alcohol is gewoon toegestaan in Istanbul, al zijn de regels ten opzichte van alcoholgebruik en het verkopen ervan de laatste jaren wel iets strikter geworden. Zo zijn van veel kiosken, winkels en andere mogelijke verkooppunten de vergunningen ingetrokken. Dit houdt in dat je in Istanbul vooral in restaurants en bars alcohol koopt en drinkt; waar je daarvoor terecht kunt lees je bij Istanbul bezoeken. In de buurt van moskeeën zullen ook restaurants geen alcohol verkopen.
Om alcohol te mogen nuttigen en verkopen moet je minimaal 18 jaar zijn.
Drugs
Het bezitten, verhandelen, smokkelen of kopen van zowel softdrugs als harddrugs is in Turkije strafbaar. Op deze strafbare feiten staan lange gevangenisstraffen en hoge geldboetes.
Feestdagen
In Istanbul, en ook in de rest van Turkije viert men een aantal officiële feestdagen. Op deze feestdagen zullen de banken, kantoren en een groot deel van de openbare instanties gesloten zijn. Ook veel van de winkels zullen gesloten zijn, maar dit is wel per feestdag verschillend.
1 januari – Nieuwjaarsdag (Yılbaşı)
23 april – Dag van de Nationale Soevereiniteit en het Kind (Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı)
1 mei – Dag van de Arbeid (Emek ve Dayanışma Günü)
19 mei – Herdenking van Atatürk, Jeugd- en Sportdag (Gençlik ve Spor Bayramı)
15 juli – Dag van de Democratie en de Nationale Eenheid
30 augustus – Dag van de Overwinning (Zafer Bayramı)
29 oktober – Dag van de Republiek (Cumhuriyet Bayramı)
Twee dagen die vaak per abuis in zulke lijstjes opduiken zijn 21 maart en 10 november. Newroz op 21 maart wordt wel degelijk gevierd, vooral in het zuidoosten van het land, maar het is geen officiële vrije dag. Op 10 november wordt om vijf over negen ’s ochtends met sirenes en een minuut stilte het overlijden van Atatürk herdacht, een indrukwekkend moment waarop het verkeer stilvalt, maar ook dat is een gedenkdag en geen vrije dag: winkels en kantoren zijn gewoon open.
Naast de nationale feestdagen die op een vaste dag vallen zijn er nog enkele religieuze feestdagen in Istanbul die ieder jaar in een andere periode vallen. Dit zijn: de Ramadan, het Suikerfeest en het Offerfeest. Tijdens het offerfeest zijn er op diverse plaatsen in Istanbul primitieve schapenverblijven en slachterijen ingericht.
Geld
In Turkije, en dus ook in Istanbul betaal je met de Turkse lira. Na een enorme inflatie van de Turkse Lira in de vorige eeuw werden in 2005 zes nullen van de lira verwijderd. Tegenwoordig zijn er briefjes van 5, 10 , 20, 50, 100 en 200 lira’s in omloop. Daarnaast is er een munt van 1 lira. Deze munt lijkt veel op de twee euro munt.
De lira is onderverdeeld in 100 Kurus. Hiervan zijn munten in omloop van 1, 5, 10, 25 en 50 kurus. Omdat de munten weinig waarde vertegenwoordigen zal je ze niet al te veel tegenkomen tijdens je bezoek aan Istanbul. De waarde van de Turkse Lira verschilt sterk per jaar en periode; daarom is het goed om vooraf te controleren wat de actuele waarde van de munt is.
Pinnen
Er zijn in Istanbul opvallend veel pinautomaten te vinden. Ik denk niet dat ik ooit een stad heb bezocht waar er zoveel pinautomaten te vinden waren als in Istanbul. Het is zelfs zo gek dat je op sommige straten wel tien of meer pinautomaten tegenkomt. Voor het pinnen in Istanbul hoef je geen extra handelingen te doen of instellingen bij je bank te veranderen. Ook worden er geen extra kosten in rekening gebracht voor het pinnen in Istanbul. Al kan dit misschien wel per bank verschillen.
Als je geld pint in Istanbul wordt altijd gevraagd of je de koers van daar aan wilt houden of dat je het bedrag in lira’s pint. In praktijk komt het er meestal op neer dat als je het bedrag in lira’s pint je het goedkoopst af bent.
Telefoon en internet
Turkije ligt buiten de Europese Unie, dus je Nederlandse bundel geldt er niet automatisch. Sommige aanbieders rekenen Turkije tot een voordeliger zone en Vodafone hanteert er zelfs EU-tarieven, maar bij andere loopt het snel op. Controleer dit voor vertrek bij je eigen provider, want dit is een van de weinige bestemmingen op een paar uur vliegen waar je met een verrassing op je rekening kunt thuiskomen. Een lokale simkaart is een alternatief, al moet je daarvoor je paspoort laten zien en zijn de toeristentarieven op het vliegveld niet goedkoop.
Een eSIM is voor Istanbul vaak de makkelijkste oplossing. Je koopt hem voor vertrek online, activeert hem met een QR-code en hebt bij de landing meteen data, zonder dat je op het vliegveld je paspoort hoeft te laten zien voor een lokale kaart. Wij gebruiken zelf deze eSIM voor Turkije, die op het netwerk van Türk Telekom draait. Een pakket van drie dagen kost ongeveer elf dollar en van zeven dagen zo’n vijfentwintig. Twee dingen om te weten: het gaat uitsluitend om data, dus lokaal bellen kan er niet mee, en je Nederlandse nummer blijft gewoon bereikbaar voor sms zolang je toestel twee simkaarten aankan.
Dit is een verwijzingslink. Je krijgt er drie dollar korting op je eerste eSIM mee en wij ontvangen er tegoed mee.
Het mobiele netwerk zelf is uitstekend. Istanbul heeft overal 4G en in grote delen van de stad inmiddels ook 5G, en zelfs diep in de metro en in de tunnels onder de Bosporus houd je bereik. Wifi is er volop: vrijwel elk hotel, restaurant en café heeft het en het is gratis, al zit er meestal een wachtwoord op dat je even moet vragen. Op sommige openbare plekken en in de metro is er stadswifi, waarvoor je je met een telefoonnummer moet registreren; met een buitenlands nummer lukt dat niet altijd.
Toiletten
De eerste keer dat je een openbaar toilet in Istanbul binnenstapt, zal je waarschijnlijk even moeten slikken. Niet dat de toiletten er niet schoon zijn, maar vooral omdat op de meeste plaatsen geen westerse wc’s te vinden zijn, maar voornamelijk hurktoiletten. Dit heeft natuurlijk als voordeel dat je nooit op een vieze bril kunt gaan zitten, maar behoorlijk wat meer nadelen. De meest luxe hurktoiletten zijn uitgerust met wc-papier en een slang. De minder luxe met een kraantje en een emmer.
Het loont wel om even verder te kijken dan de eerste deur, want soms is er op twee op de drie hurktoiletten één gewone toilet geplaatst.
Opvallend is dat overal in Istanbul er openbare toiletten te vinden zijn.
Taal
Er wordt in Istanbul net als in de rest van Turkije Turks gesproken. Er zijn nog wel enkele minderheidstalen die je er tegenkomt, maar over het algemeen spreekt de gehele bevolking van de stad Turks. Gelukkig spreekt een groot deel van de bevolking van de stad redelijk tot goed Engels. Met name de mensen die werkzaam zijn in de horeca of in de toeristenindustrie.
Openingstijden
De openingstijden in Istanbul zijn erg ruim en verschillen sterk per wijk en winkel. Over het algemeen zou je kunnen aanhouden dat iedere winkel dagelijks geopend is van 10:00 tot 22:00. Een aantal van de musea en bezienswaardigheden in de stad zijn gesloten op maandag. De Grote Bazaar heeft de zondag als vaste sluitingsdag en het Dolmabaçepaleis is op maandag en donderdag gesloten.
Tijdsverschil
In Istanbul is het één of twee uur later dan in Nederland. Sinds 2016 is er in Turkije geen zomer- en wintertijd meer. Hierdoor is het tijdsverschil tijdens de zomermaanden 1 uur en tijdens de winterperiode 2 uur.
Alarmnummer
Het alarmnummer in Turkije is net als in Nederland 112.
Roken
Net als in Nederland is het in Istanbul verboden om binnen te roken in hotels, horecagelegenheden en andere openbare instanties. Je zal daarom behoorlijk wat mensen buiten zien staan roken, ook op de terrassen rond de bezienswaardigheden.
Veiligheid
Istanbul is voor bezoekers een gewone grote stad, en het reisadvies van Buitenlandse Zaken staat er op geel: let op je spullen en op je omgeving, meer niet. Wat je als toerist het meest merkt van de aandacht voor veiligheid is de controle bij de ingang: bij de grote bezienswaardigheden, de musea, de metro en veel winkelcentra gaat je tas door een scanner en loop je zelf door een detectiepoortje. Op een paar plekken in de stad staan gewapende agenten of militairen. Dat oogt in het begin fors, maar het is er al jaren zo en het geeft geen onveilig gevoel.
Het grootste praktische risico is zakkenrollerij, en dan vooral op de plekken waar het schuift: de Grote Bazaar en de Kruidenbazaar, de tram op lijn T1 tussen Sultanahmet en Kabataş, de İstiklal Caddesi en de drukte rond de veerbootsteigers. Draag je telefoon en portemonnee niet in een achterzak. Een tweede punt zijn de aanspreekpraktijken rond Sultanahmet en Taksim: iemand die opvallend goed Engels spreekt en je meeneemt naar een bar waar je achteraf een absurde rekening krijgt. Ga niet mee met iemand die je op straat aanspreekt met een uitnodiging, hoe aardig het ook begint.
Er zijn in Istanbul aanslagen geweest, waaronder op het Sultanahmetplein en de İstiklal Caddesi. Dat is de reden dat de controles er zijn zoals ze zijn. Demonstraties worden meestal op of rond het Taksimplein gehouden en kunnen tot afzettingen leiden, met name rond 1 mei en in verkiezingstijd. Loop daar niet nieuwsgierig op af, want de politie treedt bij zo’n samenscholing stevig op en maakt geen onderscheid tussen deelnemers en toeschouwers. Op alle andere dagen is het Taksimplein gewoon een druk plein waar je zonder zorgen doorheen loopt.
Verder moet je net als in alle andere grote steden ter wereld je gezonde verstand blijven gebruiken en niet te opzichtig met dure apparatuur of sieraden rondlopen. Verder kun je in de avonduren de donkere steegjes en de minder toeristische plaatsen het beste mijden.
Veelgestelde vragen over een bezoek aan Istanbul
-
Heb je een visum nodig voor Istanbul?
Nee, Nederlanders hebben geen visum nodig voor een verblijf tot negentig dagen. Wel geldt er een afwijkende geldigheidseis: je paspoort of identiteitskaart moet bij aankomst nog minstens honderdvijftig dagen geldig zijn en er moet ten minste één lege bladzijde in zitten.
-
Wat is het tijdsverschil met Nederland?
Turkije kent sinds 2016 geen zomer- en wintertijd meer. Daardoor is het in de Nederlandse zomer één uur later in Istanbul en in de winter twee uur.
-
Kun je in Istanbul overal pinnen?
Ja, er staan opvallend veel pinautomaten en er zijn geen extra handelingen of instellingen bij je bank voor nodig. Krijg je bij de automaat de vraag of je in euro of in lira wilt afrekenen, kies dan lira; dat is vrijwel altijd voordeliger.
-
Werkt je Nederlandse abonnement in Istanbul?
Niet automatisch, want Turkije ligt buiten de Europese Unie. Sommige aanbieders rekenen er een voordeliger zonetarief en Vodafone hanteert er zelfs EU-tarieven, maar bij andere loopt het snel op. Controleer het voor vertrek bij je eigen provider.
-
Kun je het kraanwater in Istanbul drinken?
Beter van niet. Het water is gechloreerd en technisch gezien drinkbaar, maar het leidingnet is oud en vrijwel iedereen in de stad drinkt flessenwater. Dat is overal te koop en kost weinig.
-
Wat is het alarmnummer in Turkije?
Het alarmnummer is 112, net als in Nederland. Dat nummer bereikt zowel de ambulance als de politie en de brandweer.
-
Is Istanbul veilig voor toeristen?
Het reisadvies van Buitenlandse Zaken staat voor Istanbul op geel, wat neerkomt op letten op je spullen en je omgeving. Wat je als bezoeker vooral merkt zijn de veiligheidscontroles: bij de grote bezienswaardigheden, de musea, de metro en veel winkelcentra gaat je tas door een scanner.
-
Mag je namaakartikelen mee terugnemen?
Nee. Het invoeren van nagemaakte kleding, schoenen, tassen, horloges en parfum is in Nederland verboden en de douane controleert daar vrij streng op. Op de bazaars van Istanbul wordt dit soort artikelen volop aangeboden.
-
Is Istanbul duur?
Voor eten, vervoer en overnachten is Istanbul duidelijk goedkoper dan de meeste West-Europese steden; met een Istanbulkart kost een rit met de metro, de tram of de veerpont maar een paar lira. De entreeprijzen van de bekendste bezienswaardigheden zijn dat niet: voor de Hagia Sophia betaal je als bezoeker 25 euro. Die tarieven staan in euro’s vastgesteld en worden dus niet goedkoper als de lira in waarde daalt.